Zasłużeni dla wolności. I odznaczeni

Czytaj dalej
Fot. Jacek Smarz
Hanka Sowińska

Zasłużeni dla wolności. I odznaczeni

Hanka Sowińska

Za odwagę, prawość, za to, że demokratyczne ideały przedkładali nad własną wolność, dziś zostaną odznaczeni Krzyżami Wolności i Solidarności.

Na wniosek prezesa IPN Łukasza Kamińskiego prezydent Andrzej Duda nadał kolejnej grupie działaczy opozycji antykomunistycznej z lat 1956-1989 Krzyże Wolności i Solidarności. W gronie wyróżnionych jest ponad 30 opozycjonistów z regionu.

Spośród tych, którzy zostali uhonorowani KWiS, są również osoby z odległych roczników, o bardzo bogatych życiorysach.

Najstarszym w tym gronie jest Jerzy Matyjek (ur. 1926), lekarz, prezes toruńskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. W działalność opozycyjną zaangażował się już w latach 70. W sierpniu 1980 r. był doradcą strajkującej załogi Towimoru. Był współtwórcą i aktywnym działaczem toruńskiego Komitetu Obrony Więźniów za Przekonania. W stanie wojennym internowany. Po odzyskaniu wolności został odwołany z funkcji ordynatora oddziału neurologicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego (na skutek protestu lekarzy przywrócony na stanowisko). W latach 80. pozostawał pod „opieką” toruńskiej SB.

Jednym z najmłodszych działaczy, który dziś otrzyma KWiS, jest Marcin Orłowski (ur. 1970). Jako uczeń podstawówki (miał wtedy 15 lat) uczestniczył w akcji ulotkowej zorganizowanej w parafii pod wezwaniem św. Józefa w Toruniu, podczas mszy za Ojczyznę. W 1987 r. wydrukował samodzielnie pierwsze ulotki, które były kolportowane wśród uczniów IV LO. Zaangażował się m.in. w podziemny ruch wydawniczy.

Na liście uhonorowanych KWiS jest sporo kobiet, m.in. Joanna Teresa Urban, działaczka Bydgoskiego Komitetu Obrony Więźniów Politycznych. Po wprowadzeniu stanu wojennego nie zaniechała działalności opozycyjnej, za co w 1982 r. została tymczasowo aresztowana i osadzona w fordońskim więzieniu. Po zwolnieniu nadal angażowała się w działalność podziemną.

W latach 80. wielu opozycjonistów zmuszonych zostało do emigracji (po wyjściu z internowania mieli np. problemy, by dostać pracę). Na wyjazd do USA zdecydował się Adam Dolata, w sierpniu 1980 r. aktywny uczestnik strajku w toruńskim Towimorze. Z powodów politycznych do Kanady wyjechała Wiesława Kiełpińska-Surdyka, działaczka m.in. KPN i Regionalnego Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania w Bydgoszczy. Poszukiwana listem gończym wydanym przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową została aresztowana w kwietniu 1982 r. Przebywała w więzieniu w Fordonie i w Grudziądzu.

Ustanowiony w 2010 r. KWiS nadawany jest m.in. aktywnym członkom nielegalnych organizacji, których celem była walka o suwerenność i niepodległość kraju; osobom, które prowadziły zagrożoną odpowiedzialnością karną lub represjami działalność opozycyjną; tym, którzy przez łączny okres co najmniej 30 dni byli więzieni, aresztowani, internowani lub w inny sposób pozbawieni wolności.

W imieniu prezydenta RP odznaczenia wręczy prezes IPN. Uroczystość rozpocznie się dziś w hotelu Pod Orłem w Bydgoszczy o godz. 13.30.

Lista odznaczonych

Jan Józef Bartczak, Wiesław Cichoń, Adam Dolata, Krzysztof Gołębiowski, Zbigniew Leszek Heldt, Maria Anna Kalas, Katarzyna Joanna Kałamajska-Liszcz, Wiesława Kiełpińska-Surdyka, Mariusz Jan Klimaszewski, Elżbieta Lassota, Jerzy Lassota, Michał Józef Leszczyc-Grabianka, Łucja Genowefa Lewicka, Teresa Jadwiga Łuczak, Jerzy Zbigniew Matyjek, Antoni Mężydło, Maria Nencka-Borowiecka, Marcin Grzegorz Orłowski, Bogusław Stanisław Perczak, Wojciech Józef Polak, Antoni Ryszard Pieczulski, Adam Ronowski, Włodzimierz Sawicki, Mieczysław Jerzy Skrzypek, Joanna Teresa Urban, Włodzimierz Wincławski, Leszek Krzysztof Zejfert.

Odznaczeni pośmiertnie: Janusz Bucholc, Wojciech Cieślewicz, Tadeusz Stefan Duszyński, Witold Hatka, Danuta Sulińska, Tadeusz E. Waśkiewicz.

Hanka Sowińska

Zawodowe zainteresowania: zdrowie, medycyna, organizacja ochrony zdrowia, historia medycyny; historia ze szczególnym uwzględnieniem najnowszych dziejów Bydgoszczy; udział w pracach różnych gremiów, których zadaniem jest ocalenie tego, co prof. Gerard Labuda nazywał "strumieniem wieków".

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2023 Polska Press Sp. z o.o.