Planowanie od podstaw warzywnika [poradnik]

Czytaj dalej
Fot. Paweł Miecznik
Andrzej Gębarowski

Planowanie od podstaw warzywnika [poradnik]

Andrzej Gębarowski

Nie można co roku uprawiać tych samych warzyw w jednym miejscu - grozi to wyjałowieniem gleby.

Warzywnik zajmował niegdyś sporą część przeciętnego ogrodu. Dziś albo nie ma go w ogóle albo zepchnięty został w najdalszy kąt. Nie zawsze jest to słuszne, bo przecież grządki można tak zaaranżować, by zakątek z warzywami wyglądał pięknie przez większą część roku.

Najbardziej odpowiednie dla warzyw jest słoneczne i osłonięte od wiatru miejsce o powierzchni od 30 do 50 mkw. Pamiętajmy o łatwym dostępie do grządek, które nie powinny być szersze niż 1,5 m, aby można je było wygodnie obrabiać z obu stron. Poszczególne grządki powinny być przedzielone utwardzonymi ścieżkami o szerokości 30 cm. Powierzchnia siewu może być na poziomie ścieżki albo nawet powyżej, co oznacza podwyższenie grządki o kilka do kilkunastu centymetrów. Łatwo to uczynić za pomocą odpowiedniego oszalowania.

Jeśli warzywnik ma kształt prostokąta z dwoma rzędami kwater, warto poprowadzić przez środek główną ścieżkę transportową po której będziemy można jeździć taczką. Powinna ona mieć 50 cm szerokości. Prostopadle do niej będą odchodzić węższe ścieżki między poszczególnymi grządkami. Nasiona najlepiej siać w rzędach co około 30 cm.

Zmianowanie

Nie można co roku uprawiać tych samych warzyw w tym samym miejscu, gdyż byłaby to najkrótsza droga do wyjałowienia gleby i kumulacji chorób. Najważniejszą cechą roślin, która decyduje o kolejności zmianowania, jest ich zróżnicowane zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Z tego punktu widzenia warzywa można podzielić na trzy grupy: o dużych, średnich i małych wymaganiach pokarmowych. Do pierwszej grupy zaliczamy pomidory (odmiany samokończące), selery, pory, sałaty, ogórki oraz kapustne. Do drugiej grupy włącza się cebulę oraz warzywa korzeniowe, np. marchew, buraki, rzodkiew i rzodkiewkę. Trzecia obejmuje rośliny motylkowe, które włączają w obieg azot z powietrza i fosfor pozostający w glebie, a niedostępny innym roślinom. W pierwszym roku uprawia się na grządce rośliny z grupy pierwszej, w następnym roku - z drugiej, a w kolejnym - z trzeciej. W ten sposób rośliny z jednej grupy pojawiają się na tym samym miejscu co 3 lata, a zasoby gleby są dobrze spożytkowane.

Można też zastosować inne proste zmianowanie, tzw. czteropolowe. Warzywnik dzielimy wtedy na 4 grządki. Na pierwszej grządce w pierwszym roku uprawy wysadzamy warzywa kapustne, w drugim roku - cebulowe i korzeniowe, w trzecim - pomidory i ogórki, w czwartym - warzywa strączkowe. Podobnie postępujemy z drugą grządką, rozpoczynając jednak uprawę od warzyw cebulowych i korzeniowych, z zachowaniem następstwa jak na pierwszej grządce. Na grządkach trzeciej i czwartej należy zachować analogiczną zasadę, czyli przesunięcie o jedną grupę i takie samo następstwo. W ten sposób każdy gatunek w kolejnych latach będzie uprawiany na innej grządce i dopiero po 4 latach powróci na to samo miejsce.

Przedplon i poplon

Zasady zmianowania, czyli następstwa warzyw uprawnianych na jednej grządce w kolejnych sezonach, dotyczą w zasadzie plonów głównych, czyli warzyw o najdłuższym okresie wegetacji, które najdłużej zajmują grządkę. Są to m.in. marchew, ogórki, papryka, pomidory, por. Rośliny o krótkim okresie wegetacji, które krótko zajmują grządkę, stanowią zazwyczaj przedplon lub poplon w danym sezonie. Przedplon sieje się lub sadzi wczesną wiosną i zbiera przed wysadzeniem plonu głównego. Poplon sieje się lub sadzi jesienią, po zbiorze plonu głównego. Zarówno przedplonem, jak i poplonem mogą być: kalarepa, rzodkiewka, sałata, szpinak. Poplonem - endywia, jarmuż, kapusta pekińska, roszponka.

Uprawa współrzędna

W przydomowym warzywniku niekoniecznie liczy się wielkość plonów, często ważniejsza jest różnorodność upraw i oszczędność miejsca, a to zapewnia nam uprawa współrzędna. Polega ona na tym, że na jednej grządce uprawia się jednocześnie kilka gatunków warzyw. Różnorodność taka sprzyja rozwojowi roślin, jak również wzmacnia ich odporność na szkodniki i infekcje.

Warto też uwzględnić, że każda roślina wydziela substancje lotne, które mają wpływ na wzrost i rozwój sąsiadów. Ten wpływ może być dobry lub zły, dlatego w przypadku uprawy współrzędnej powinniśmy zadbać o właściwe sąsiedztwo roślin. Plusem tego sposobu uprawy jest również mniejsze ryzyko wyjałowienia ziemi.

Kilka zestawień prawie zawsze się sprawdza: wczesna marchew plus cebula, późna marchew plus por, seler plus por, fasola plus burak ćwikłowy, groch plus koper, sałata plus rzodkiewka, ogórki plus koper, kapusta plus fasola karłowa.

Andrzej Gębarowski

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2022 Polska Press Sp. z o.o.