Genialny absolwent LO nr 1 i enigmatyczna tablica

Czytaj dalej
Fot. Filip Kowalkowski
Hanka Sowińska

Genialny absolwent LO nr 1 i enigmatyczna tablica

Hanka Sowińska

W Bydgoszczy, na frontowej ścianie zabytkowego gmachu ZSO nr 1 przy pl. Wolności 9, odsłonięto tablicę upamiętniającą Mariana Rejewskiego.

Chodzi o budynek, w którym w okresie międzywojennym działało Państwowe Gimnazjum Klasyczne. I którego absolwentem (1923 r.) jest Marian Adam Rejewski, urodzony w Bydgoszczy pogromca niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

Cofnijmy się o lat 14. Jest marzec 2001 r. W gmachu Liceum Ogólnokształcącego nr 1 odbywa się inauguracyjne posiedzenie społecznego komitetu dla upamiętnienia zasług Mariana Rejewskiego. Zgłoszonych zostaje wiele propozycji, mających przyczynić się do przypomnienia dzieła człowieka, którego praca w ogromnym stopniu zdecydowała o zwycięstwie wojsk alianckich w II wojnie światowej.

Jedną z nich jest wmurowanie tablicy pamiątkowej na gmachu I LO ( lista propozycji uhonorowania genialnego bydgoszczanina była długa, m.in. przed szkołą miało stanąć popiersie kryptologa, planowano zorganizowanie ogólnopolskiego konkursu matematycznego, nakręcenie filmu, itd.).

Kilka projektów udało się zrealizować, a okazją była setna rocznica urodzin Rejewskiego (2005 r.) O tablicy na gmachu liceum jednak zapomniano.

Pomysł wrócił w Roku Mariana Rejewskiego, który właśnie się kończy (inicjatywa ustanowienia roku dedykowanego bydgoskiemu kryptologowi wyszła z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej).

Wczoraj, w obecności Janiny Sylwestrzak, córki genialnego matematyka i kryptologa odsłonięto tablicę ufundowaną przez społeczność Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1, które jest spadkobiercą przedwojennego Gimnazjum Klasycznego.

Uroczystość była okazją do promocji broszury pt. „Marian Rejewski (1905-1989)”, wydanej przez IPN w serii „Patroni naszych ulic”. Życiorys człowieka, o którym historycy mówią, że przyczynił się do skrócenia II wojny o kilka lat i uratowania kilku milionów ludzi przedstawił dr Krzysztof Osiński, historyk z bydgoskiej Delegatury IPN, autor wspomnianej broszury.

Ciekawie wypadła rozmowa z córką kryptologa, którą poprowadził Wojciech Durski, uczeń klasy II B. Pani Janina pytana, czy jej ojciec żałował powrotu do kraju (wrócił z Anglii w listopadzie 1946 r.) odrzekła: - Nigdy!

Od autorki: Chwała szkolnej społeczności, że po latach doprowadziła do końca inicjatywę upamiętnienia swojego najznamienitszego absolwenta. Niestety, smutkiem napawa fakt, że treść tablicy, która - jak się dowiedziałam „powstawała kolegialnie”, zawiera nie tylko daleko wyinterpretowane uogólnienie zasług wybitnego bydgoszczanina, ale także nieprawdę. Zanim trójka kryptologów (w zespole był Henryk Zygalski i Jerzy Różycki) zaczęła łamać kody niemieckich depesz szyfrowanych maszynowo, Rejewski, przy zastosowaniu równań matematycznych, rozpoznał podwójnie zaszyfrowany klucz depeszy oraz stworzył matematyczny model Enigmy wojskowej. Krótko mówiąc - był pierwszy, który dokonał udanego ataku kryptologicznego, stosując czystą matematykę.

Hanka Sowińska

Zawodowe zainteresowania: zdrowie, medycyna, organizacja ochrony zdrowia, historia medycyny; historia ze szczególnym uwzględnieniem najnowszych dziejów Bydgoszczy; udział w pracach różnych gremiów, których zadaniem jest ocalenie tego, co prof. Gerard Labuda nazywał "strumieniem wieków".

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2022 Polska Press Sp. z o.o.